Η ελονοσία (malaria) είναι λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από το παράσιτο «πλασμώδιο» της ελονοσίας και μεταδίδεται κυρίως μέσω δήγματος (τσιμπήματος) μολυσμένου ανωφελούς κουνουπιού (Anopheles). Η ελονοσία ενδημεί σε περισσότερες από 100 χώρες, κυρίως της υποσαχάριας Αφρικής και της Ασίας. Στην Ελλάδα η νόσος εκριζώθηκε το 1974, μετά από εντατικό και επίπονο πρόγραμμα καταπολέμησης (1946–1960). Έκτοτε, καταγράφονται στην Ελλάδα ετησίως περίπου 30-50 περιστατικά που σχετίζονται (στη μεγάλη τους πλειονότητα) με ταξίδι ή παραμονή σε ενδημική για την ελονοσία χώρα.
Στην Ελλάδα από το 2009 καταγράφονται ετησίως κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης σε διάφορες περιοχές της χώρας. Το 2009 καταγράφηκαν 7 κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, το 2010 καταγράφηκαν 4 κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, το 2011 καταγράφηκαν 42 κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, το 2012 καταγράφηκαν 20 κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης και το 2013 καταγράφηκαν 3 κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στις για τη χώρα μας.
Το ενδεχόμενο επανεγκατάστασης της νόσου στην Ελλάδα είναι υπαρκτό, λόγω των παρακάτω παραγόντων:
(α) Κουνούπια του γένους Anopheles, τα οποία μεταδίδουν την ελονοσία, κυκλοφορούν σε διάφορες περιοχές της χώρας μας και οι δράσεις καταπολέμησής τους, που υπόκεινται στην ευθύνη της περιφερειακής αυτοδιοίκησης.
(β) Η χώρα αποτελεί τόπο διαμονής και εργασίας μεταναστών από χώρες στις οποίες ενδημεί η νόσος, οι οποίοι μπορεί να φέρουν τη νόσο (υπνοζωίτες).
(γ) Σημειώνονται κλιματολογικές αλλαγές (αύξηση της μέσης θερμοκρασίας ή/και των θερμών ημερών/έτος), με συνακόλουθη αύξηση του πληθυσμού και της δραστηριότητας των κουνουπιών.
Όλα τα παραπάνω υπογραμμίζουν την επιτακτική ανάγκη χάραξης Εθνικής Στρατηγικής για την συνολική αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος Δημόσιας Υγείας, μεεντατικοποίηση του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών, ενημέρωση του κοινού και ευαισθητοποίηση των ιατρών για την ανάγκη έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας όλων των ασθενών με ελονοσία.
Το ΚΕΕΛΠΝΟ με βάση σχετικό Σχέδιο Δράσης για την Αντιμετώπιση της Ελονοσίας, και σε συνεργασία με το Πρόγραμμα ΕΣΠΑ: «Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια» (www.malwest.gr), δραστηριοποιείται σε στους άξονες της ενίσχυσης της επιδημιολογικής επιτήρησης και της εργαστηριακής διάγνωσης της ελονοσίας, καθώς επίσης και στην ενημέρωση επαγγελματιών υγείας και του κοινού.
Όλα τα κρούσματα ελονοσίας που δηλώνονται διερευνώνται σε βάθος με έμφαση στα κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, ενώ από το 2011 υποστηρίζονται προγράμματα πεδίου στις περιοχές όπου εμφανίζονται κρούσματα με εγχώρια μετάδοση για την ενεργητική αναζήτηση κρουσμάτων.
Επίσης το ΚΕΕΛΠΝΟ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία τόσο με το Ευρωπαϊκό CDC, όσο και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για την ανταλλαγή πληροφορίας και τεχνογνωσίας στο θέμα της αντιμετώπισης της ελονοσίας.